Jesteś na podstronie "Warsztaty"


Warsztaty naukowe

  1. Warsztaty naukowe z dialektologii i etnografii w Łomży
  2. Termin i miejsce realizacji zadania: Łomża, 15 - 24 lipca 2011 roku
  3. Organizator: Towarzystwo Kultury Języka, Zarząd Główny w Warszawie, TKJ Oddz. w Łomży
    Współorganizatorzy: Zespół Kolegiów Nauczycielskich w Ostrołęce
  4. Opis merytoryczny zadania wraz z uzasadnieniem
    Badania mowy mieszkańców wsi łomżyńskich rozpoczęto w drugiej połowie lat sześćdziesiątych XX wieku, kiedy to w jesieni 1966 roku powstało w Łomży Towarzystwo Kultury Języka. Inaugurujący łomżyński Oddział TKJ prof. Witold Doroszewski przypomniał dwa podstawowe zadania Towarzystwa:
    1. popularyzację wiedzy językowej,
    2. badania języka regionu.

    Zadania te Oddział TKJ w Łomży realizuje od początku swego istnienia. Szczególną uwagę zwrócono na badania polszczyzny regionu. Już na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych w szkołach średnich w Łomży (Liceum Ogólnokształcące nr 1 i Pedagogiczna Szkoła Techniczna) rozpoczęły pracę Zespoły Gwaroznawcze, w których przygotowywano młodzież do pracy badawczej w terenie. Następnie organizowano szkolne obozy gwaroznawcze. Zespół z PST. którego pracą kierowałam w latach 1970-1989, zorganizował sześć takich obozów. W latach 1980-1990 organizowano obozy wojewódzkie finansowane przez ówczesne Ministerstwo Oświaty i Wychowania. Od roku 1992 były to obozy studenckie, w których uczestniczyli studenci Olsztyńskiej WSP Oddziału Zamiejscowego w Łomży, potem studenci Kolegium Nauczycielskiego w Ostrołęce, następnie studenci polonistyki Uniwersytetu w Białymstoku. W latach 1980- 2005 zorganizowano w Łomżyńskiem 28 obozów. Kierowałam pracą 23 obozów, nie licząc 6 obozów szkolnych w PST.
    Dorobek łomżyńskich obozów jest znaczący. Są to tysiące wypełnionych kwestionariuszy setki kaset nagranych wypowiedzi najstarszych mieszkańców wsi. Nagrane teksty stanowiły podstawę moich prac: doktorskiej „Łączliwość składniowa i frazeologiczna czasowników ruchu w gwarze łomżyńskiej i we współczesnej polszczyźnie literackiej" (1978) i habilitacyjnej ..Semantyka i składnia czasowników mówienia w gwarze łomżyńskiej^ 1992) oraz pracy ..Składnia łomżyńskich tekstów gwarowych"(1998). Z tekstów korzystały też moje doktorantki piszące rozprawy doktorskie: dr Małgorzata Frąckiewicz „Semantyka i składnia łomżyńskich tekstów gwarowych"(2003), dr Dorota Czyż „Obraz życia i kultury mieszkańców dawnej wsi łomżyńskiej utrwalony w słownictwie gwarowym"(2004) i dr Doroty Cybulskiej ..Językowy obraz wojny i okupacji utrwalony we wspomnieniach mieszkańców wsi łomżyńskich"(2010). Pod moją i moich współpracownic redakcją wydaliśmy trzy tomy „Łomżyńskich tekstów gwarowych”( t.1. w 1996 r., t.2. w 1999 r., t.3. w 2005 r.). Obejmujące wypowiedzi 353 informatorów z 241 wsi, łącznie 932 strony druku. Materiały zebrane metodą kwestionariuszową służyły jako podstawa materiałowa kilkudziesięciu prac dyplomowych i magisterskich studentów z Łomży, Ostrołęki, Olsztyna i Białegostoku.
    Nasza wieloletnia praca nad polszczyzną regionu stanowi podstawę do kontynuowania tego przedsięwzięcia. Służą temu obecnie warsztaty dialektologiczne i etnograficzne organizowane w Łomżyńskiem co roku podczas wakacji. Program warsztatów w roku 2011 obejmuje:
    1. Przygotowanie nauczycieli i studentów do pracy badawczej w terenie:
      • wiedza o dialektach i gwarach Polski,
      • charakterystyczne cechy gwary łomżyńskiej,
      • metody badania gwar,
      • kwestionariusze do badań gwary i sposoby ich wypełniania.
    2. Praca w terenie pod kierunkiem doświadczonych w tej dziedzinie językoznawców:
      • gromadzenie słownictwa za pomocą kwestionariuszy,
      • nagrywanie wypowiedzi najstarszych mieszkańców wsi łomżyńskich.
  5. Cele do osiągnięcia, w tym formy i zasięg upowszechnienia wyników zadania
    W okresie wielu lat pracy badawczej wykształciliśmy liczną kadrę, nauczyliśmy solidnej pracy naukowej. Warsztaty finansowane przez Ministerstwo poświęcamy:
    1. gromadzeniu materiałów gwarowych, zwłaszcza nagrań wspomnień mieszkańców wsi o dawnym życiu, pracach, przeżyciach okresu młodości i przeżyciach ostatniej wojny.
      W przygotowaniu jest tom 4. „Łomżyńskich tekstów gwarowych". Teksty są niezwykle cennym materiałem do wszechstronnych badań języka regionu, badań słowotwórstwa. fleksji i składni a także źródłem wiedzy o życiu i kulturze regionu. Zgromadzone materiały gwarowe służą uczestniczkom mojego seminarium językowego przy ŁTN im. Wagów, które popularyzują wiedzę o języku regionu na konferencjach ogólnopolskich w Łomży, Ostrołęce, Bydgoszczy, Pelplinie. Gdańsku. Krakowie, Lublinie. Referaty ich są publikowane w materiałach pokonferencyjnych tych ośrodków naukowych.
    2. dyskusji naukowej na temat metod opracowania materiałów gwarowych i ich wykorzystania;
    3. omówieniu nowości wydawniczych z dziedziny dialektologii i etnografii;
    4. umożliwieniu młodym adeptom językoznawstwa prezentowania własnych opracowań.
      Biorący udział w łomżyńskich warsztatach doktoranci pod opieką swoich profesorów uczestniczą w dyskusji naukowej, poznają wybitnych językoznawców z różnych ośrodków naukowych w kraju, mogą korzystać z ich rad i pomocy. Ważnym celem warsztatów jest także:
    5. wymianie doświadczeń naukowo-badawczych .Ważna jest również integracja środowiska naukowego.